คำถามก่อนติดตั้ง

เหมาะกับคนที่อยากเรียนภาษาจากเนื้อหาที่เลือกเอง และพร้อมกลับมาทบทวนต่อเนื่องเป็นเดือนหรือเป็นปี คุณเลือกคำจากหนังสือ คำบรรยาย บทเรียน หรือบทสนทนา แล้ว kamishibai จะนำมาทำเป็นการ์ด โปรแกรมไม่ได้แทนคอร์สเรียน คุณยังเป็นคนเลือกหัวข้อและลำดับการเรียนเอง

Anki เป็นผู้ดูแลการทบทวน โดยใช้หลักการทบทวนแบบเว้นระยะ การ์ดที่จำได้ดีจะกลับมาห่างขึ้นเรื่อย ๆ ส่วนการ์ดที่ลืมจะกลับมาเร็วกว่า จำนวนการ์ดใหม่และขีดจำกัดรายวันตั้งค่าได้ใน Anki

ผมเชื่อว่าเอเจนต์ AI รุ่นใหม่ช่วยให้เราสร้างซอฟต์แวร์ที่มีตัวตนของผู้สร้างได้ง่ายเหมือนที่เคยเขียนบล็อก เราแบ่งปันประสบการณ์ของตัวเองผ่านแนวทางที่คนอื่นนำไปใช้ได้ง่าย Kamishibai เป็นวิธีที่ผมใช้ทดลองแนวคิดนี้ ก่อนอื่นเลย นี่เป็นเครื่องมือที่ผมใช้เองทุกวัน และผมพัฒนาต่อจากประสบการณ์ใช้งานจริง

มังงากะ หรือผู้สร้างมังงะ นำเรื่องราว ภาพ และบุคลิกของตัวละครมารวมเป็นผลงานชิ้นเดียวด้วยตัวเอง ผมชอบแนวทางการสร้างงานแบบนี้ จึงเลือกใช้ภาษาภาพของมังงะกับ kamishibai ผมชอบโปรเจกต์ที่มีมุมมองของตัวเอง และเห็นมุมมองนั้นได้ทั้งในแนวคิดและรูปลักษณ์

ในโหมดหลัก ให้ใส่รายการคำหรือสำนวนที่อยากเรียน ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนให้เป็นรูปคำตามพจนานุกรมก่อน kamishibai จะพยายามทำความเข้าใจข้อความที่ใส่และเสนอความหมายให้เลือก แต่ละความหมายที่เลือกจะได้การ์ดแยกกันพร้อมประโยคตัวอย่าง

ถ้าประโยคยังไม่เหมาะ คุณอธิบายสิ่งที่อยากเปลี่ยนแล้วสั่งสร้างใหม่ได้ หากเตรียมข้อความการ์ดไว้แล้ว ก็ส่งเข้าในรูปแบบ cards JSON ได้เช่นกัน มีคำอธิบายเรื่องนี้แยกไว้ด้านล่าง

Kamishibai เตรียมเนื้อหา: สร้างประโยค คำอธิบาย เสียงอ่าน และภาพประกอบ แล้วรวมเป็นไฟล์ .apkg ซึ่งเป็นชุดการ์ดที่เปิดใน Anki ได้

Anki จัดการการทบทวน: แสดงการ์ด บันทึกคะแนนที่คุณให้ตัวเอง และกำหนดวันทบทวนครั้งถัดไป

Kamishibai ยังสร้าง PDF สำหรับทำการ์ดกระดาษ ถ้าอยากเรียนโดยไม่ใช้หน้าจอ ก็พิมพ์แล้วตัดออกมาได้

ไม่ต้อง หลังติดตั้ง คุณเปิด kamishibai ในเทอร์มินัล ซึ่งเป็นหน้าต่างที่ใช้ข้อความในการทำงาน จากนั้นโปรแกรมจะพาไปทีละขั้น ตั้งแต่เพิ่มคำ เลือกความหมาย ตรวจการ์ด จนได้ชุดการ์ด โดยไม่ต้องเขียนโค้ด

หากต้องการทำงานอัตโนมัติ มีคำสั่งแยกที่ส่งผลลัพธ์เป็น JSON ให้สคริปต์และเอเจนต์ AI ใช้ได้ แต่การใช้งานปกติไม่จำเป็นต้องใช้คำสั่งเหล่านี้

คุณเลือกคำและความหมาย ส่วนโมเดล AI สร้างเนื้อหาตามกติกาที่กำหนดไว้ใน kamishibai กติกาเหล่านี้ระบุโครงสร้างการ์ดและข้อกำหนดของประโยค คำอธิบาย เสียงอ่าน และภาพประกอบ

ก่อนสร้าง คุณเลือกระดับความยากและชนิดของประโยคได้ ทั้งประโยคบอกเล่า คำถาม บทสนทนา หรือผสมกัน เมื่อได้ผลลัพธ์แล้วก็ตรวจและขอให้สร้างใหม่พร้อมระบุสิ่งที่อยากแก้ได้

รองรับ 22 ภาษา ได้แก่ อังกฤษ จีน สเปน ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส เยอรมัน เกาหลี รัสเซีย อิตาลี โปรตุเกส ฮินดี อาหรับ ตุรกี โปแลนด์ ยูเครน อินโดนีเซีย เวียดนาม ไทย กรีก ฮีบรู ดัตช์ และเช็ก

แต่ละชุดการ์ดใช้หนึ่งคู่ภาษา คือภาษาที่เรียนกับภาษาสำหรับคำแปลและคำอธิบาย คุณจับคู่สองภาษาใดก็ได้จากรายการนี้ คุณภาพของเนื้อหาขึ้นอยู่กับว่าโมเดลทำงานกับคู่ภาษาที่เลือกได้ดีเพียงใด

หากต้องการภาษาอื่น ส่งคำขอใน GitHub แล้วจะดูว่าทำอะไรได้บ้าง

การสร้างการ์ดต้องใช้:

• คอมพิวเตอร์ที่ใช้ macOS, Linux หรือ Windows
• อินเทอร์เน็ต เพราะข้อความ เสียงอ่าน และภาพประกอบสร้างผ่าน Gemini API
• คีย์ Gemini API ของคุณเอง สร้างคีย์ใน Google AI Studio →

สำหรับทบทวน ให้ติดตั้ง Anki →

หากภาษาที่เลือกต้องตรวจข้อความบนภาพภายในเครื่อง โปรแกรมจะดาวน์โหลดโมเดลรู้จำข้อความ (OCR) เมื่อสร้างภาพประกอบครั้งแรกด้วย

มีโปรแกรมพร้อมใช้สำหรับ macOS, Linux และ Windows

• macOS และ Linux: ติดตั้งผ่าน Homebrew หรือสคริปต์ติดตั้ง
• Windows: เรียกสคริปต์ติดตั้งผ่าน Git Bash, MSYS หรือ Cygwin

ดูคำสั่งและลิงก์สคริปต์ได้ในส่วนการติดตั้ง

Kamishibai ใช้ฟรีและเปิดเผยซอร์สโค้ด ส่วนคำขอที่ส่งไปยัง Gemini ผ่านคีย์ API ของคุณมีค่าใช้จ่ายแยกต่างหาก

ตัวเลขคร่าว ๆ คือประมาณ 15 ดอลลาร์สหรัฐต่อ 100 การ์ด ที่มีข้อความ เสียงอ่าน และภาพประกอบ ยอดจริงขึ้นอยู่กับปริมาณเนื้อหา จำนวนครั้งที่สร้างใหม่ และราคาของโมเดล โปรแกรมเลือกโมเดลไว้แล้ว จึงไม่ต้องตั้งค่าส่วนนี้ก่อนเริ่มใช้

ถ้าเรียนการ์ดใหม่วันละสี่ใบ ชุดการ์ดร้อยใบจะพอสำหรับ 25 วัน หลังจากนั้นยังต้องทบทวนประโยคที่เรียนไปแล้วต่อด้วย ผมจึงเลือกคำที่อยากใช้จริง ๆ และให้ความสำคัญกับคุณภาพการ์ดมากกว่าการลดต้นทุนการสร้างให้ต่ำที่สุด

การตั้งค่า เซสชัน แคช และไฟล์ที่สร้างเสร็จแล้วเก็บอยู่บนคอมพิวเตอร์ของคุณ Kamishibai ไม่มีเซิร์ฟเวอร์ของตัวเองสำหรับสร้างการ์ด

เมื่อสร้างและตรวจเนื้อหา โปรแกรมจะใช้คีย์ API ของคุณส่งคำ ประโยค และภาพประกอบที่ต้องตรวจไปยัง Gemini หากซิงก์ผ่าน Anki ชุดการ์ดที่เสร็จแล้วพร้อมภาพและเสียงจะถูกส่งไปยัง AnkiWeb ด้วย

คีย์ที่บันทึกไว้เก็บในไฟล์ตั้งค่าบนเครื่อง ไม่ได้อยู่ในที่เก็บรหัสผ่านของระบบ อย่าส่งไฟล์นี้ให้คนอื่นหรือใส่ไว้ในคลังโค้ดสาธารณะ

มีได้ แต่จากประสบการณ์ของผม โมเดลรุ่นปัจจุบันให้ผลลัพธ์ที่ค่อนข้างสม่ำเสมอแล้ว และผมก็ทุ่มเทกับการปรับปรุงคุณภาพของการ์ดที่ได้อยู่มาก

ตอนนี้เสียงอ่านให้ผลสม่ำเสมอที่สุดและใกล้เคียงกับคำพูดตามธรรมชาติ ส่วนการปรับความยากของประโยคยังไม่แม่นเท่า โมเดลพยายามทำให้ตรงกับระดับที่เลือก แต่บางครั้งก็ได้ประโยคที่ง่ายหรือยากกว่านั้น

ภาพประกอบเป็นส่วนที่ผิดพลาดบ่อยที่สุด เพราะ AI ยังวาดคนให้มีแขนที่สามได้ แอปจึงมีโมเดล AI แยกต่างหากสำหรับประเมินภาพที่สร้างเสร็จ หากภาพไม่ผ่านการตรวจ โปรแกรมจะสร้างใหม่

การตรวจอัตโนมัติไม่ได้รับประกันว่าเนื้อหาทั้งหมดจะถูกต้อง ถ้าสงสัยประโยคไหน ควรตรวจเทียบกับพจนานุกรมหรือถามครู แล้วสร้างการ์ดใหม่หากจำเป็น

เอเจนต์ AI เช่น Claude Code สามารถใช้ kamishibai ได้ คุณบอกงานที่ต้องการ แล้วเอเจนต์จะทำผ่านคำสั่งของโปรแกรม ตัวอย่างงานที่มอบหมายได้:

• เลือกคำตามหัวข้อหรือจากข้อความของคุณ
• เลือกความหมายที่ต้องการแล้วสร้างการ์ด
• ตรวจผลลัพธ์และสร้างการ์ดที่ยังไม่ดีใหม่ ก่อนนำเข้า Anki

โปรแกรมมี JSON CLI สำหรับงานนี้ เป็นคำสั่งที่คืนข้อมูลในรูปแบบ JSON โดยไม่ต้องโต้ตอบในเทอร์มินัล เอเจนต์จึงสั่งสร้างการ์ดเบื้องหลังและทำงานกับหลายเซสชันพร้อมกันได้

ส่งลิงก์ llms.txt ให้เอเจนต์ ในนั้นมีวิธีติดตั้งหรืออัปเดต kamishibai และวิธีเรียกดูคำแนะนำที่มาพร้อมรุ่นที่ติดตั้ง การใช้เอเจนต์เองและการสร้างการ์ดเพิ่มเติมอาจทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น

เมื่ออยากคงข้อความที่มีอยู่แล้ว เช่น ประโยคจากบทเรียนหรือบทสนทนาสั้น ๆ แทนที่จะส่งรายการคำ คุณส่งเนื้อหาการ์ดผ่านไฟล์ cards JSON ซึ่งเป็นไฟล์ข้อความที่มีโครงสร้างกำหนดไว้

ไฟล์ต้องมีข้อมูลที่จำเป็นของการ์ดครบทุกช่อง ไม่ใช่แค่ประโยค คุณเตรียมเองหรือมอบหมายให้เอเจนต์ AI ทำก็ได้ ข้อความในไฟล์จะถูกนำมาใช้ตามเดิมโดยไม่เขียนใหม่ Kamishibai จะเพิ่มเสียงอ่านและภาพประกอบ แล้วรวมเป็นชุดการ์ด Anki ในรูปแบบ APKG และ PDF สำหรับพิมพ์

ดูโครงสร้าง ช่องข้อมูลที่จำเป็น และตัวอย่างใน cards-json.md →

ได้ Kamishibai สร้างการ์ดบนคอมพิวเตอร์ ส่วนการทบทวนทำในแอป Anki บนมือถือได้

• เปิดไฟล์ .apkg ที่สร้างเสร็จแล้วใน Anki บนคอมพิวเตอร์ หากดับเบิลคลิกแล้วไม่เริ่มนำเข้า ให้เลือก ไฟล์ → นำเข้า
• ซิงก์คอลเลกชันผ่าน AnkiWeb
• เข้าสู่ระบบด้วยบัญชีเดียวกันในแอปมือถือ แล้วซิงก์เพื่อดาวน์โหลดการ์ด ภาพ และเสียง

หากอยากเรียนโดยไม่ใช้หน้าจอ ให้พิมพ์ PDF แล้วตัดและพับเป็นการ์ด การ์ดกระดาษไม่มีเสียงอ่านและไม่มีตารางทบทวนอัตโนมัติ

ข้อความ เสียงอ่าน และภาพประกอบสร้างโดยโมเดลตระกูล Gemini ส่วน kamishibai เป็นผู้ส่งคำสั่ง ตรวจผลลัพธ์บางส่วน และรวมเนื้อหาเป็นการ์ด

เสียงอ่านเป็นเสียงที่โมเดลสังเคราะห์ ไม่ใช่เสียงที่นักพากย์บันทึกไว้ ควรตรวจพร้อมกับเนื้อหาส่วนอื่นก่อนเริ่มเรียน

ถ้านึกความหมายของประโยคหรือคำสำคัญไม่ออก ให้กด “อีกครั้ง” Anki จะนำการ์ดนั้นกลับมาทบทวนเร็วขึ้น ใช้แบบเดียวกันทั้งกับการ์ดใหม่และการ์ดที่คุณเคยจำได้มาหลายเดือน

จะให้คะแนนเข้มงวดแค่ไหนขึ้นอยู่กับว่ากำลังฝึกอะไร ช่วงแรก ผมยอมให้ตัวเองผิดเล็กน้อยเรื่องคำนำหน้านามหรือคำบุพบทได้ ถ้าจำความหมายและคำสำคัญได้แล้ว เมื่อคุ้นกับประโยคมากขึ้น จึงเริ่มกำหนดให้ตัวเองตอบรายละเอียดเหล่านี้ให้ถูกด้วย

ถ้าการ์ดใบเดิมทำให้ติดขัดซ้ำ ๆ ลองตรวจประโยคดูว่าสถานการณ์ชัดเจนไหม หรือมีสิ่งที่ยังไม่รู้มากเกินไปหรือเปล่า บางครั้งการปรับตัวอย่างให้ง่ายขึ้นหรือเปลี่ยนตัวอย่างก็มีประโยชน์กว่าพยายามจำแบบเดิมซ้ำอีก

ไม่มีระยะเวลาตายตัว ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับระดับตอนเริ่ม ประโยคที่เลือก ความสม่ำเสมอในการทบทวน และการใช้ภาษานั้นนอก Anki

เมื่อเรียน 50 ประโยคแรกจนจำได้ดี คุณใช้เป็นจังหวะตรวจความก้าวหน้าได้ว่า นึกสำนวนที่คุ้นเคยออกง่ายขึ้นไหม อ่านเจอในข้อความใหม่แล้วรู้จักไหม และใช้ในบทสนทนาได้หรือยัง ตัวเลขนี้ไม่ใช่เส้นแบ่งที่ข้ามแล้วจะต้อง “จับทางภาษาได้” เสมอไป ลองดูว่าสิ่งไหนทำได้ดีขึ้น ไม่ใช่ดูแค่จำนวนการ์ด